การตรวจตาม Version 6 ทำได้ถึง 30 เมษายน 2027 หลังจากนั้นทุกการตรวจใช้ Version 7 เช็กลิสต์ 34 ข้อชุดนี้ให้ท่านประเมินตนเองได้ในหนึ่งชั่วโมงว่าโรงงานพร้อมแค่ไหน ติ๊กบนหน้าเว็บได้เลย หน้าจะบอกผลและสิ่งที่ควรทำก่อนทันที หรือดาวน์โหลดเป็นไฟล์ Word ไปใช้ในที่ประชุม
สิ่งที่ตั้งใจให้ต่างจากรายการตรวจทั่วไปคือ คอลัมน์กลางไม่ได้บอกว่าต้องมีอะไร แต่บอกว่า จะรู้ได้อย่างไรว่าพร้อมจริง เพราะโรงงานที่ตกการตรวจส่วนใหญ่ไม่ได้ขาดเอกสาร แต่มีเอกสารที่ไม่ตรงกับหน้างาน และรู้ตัวช้าเกินกว่าจะแก้ทัน
ใช้อย่างไรให้ได้ผลจริง
- ให้คนสองคนติ๊กแยกกัน คือผู้จัดการระบบหนึ่งคน และหัวหน้าผลิตหนึ่งคน แล้วเทียบผล ข้อที่สองคนตอบไม่ตรงกันคือข้อที่มีปัญหาจริง ไม่ว่าใครจะถูก
- ติ๊กเฉพาะข้อที่มีหลักฐานชี้ได้ คอลัมน์กลางบอกว่าต้องเห็นอะไร ถ้ายังชี้ไม่ได้ให้เว้นไว้ เช็กลิสต์ที่ติ๊กครบแต่ตรวจตก ไม่มีประโยชน์กับใคร
- ทำหมวดที่ 6 ก่อน เพราะคำตอบเรื่องวันตรวจคือตัวกำหนดว่าท่านเหลือเวลาเท่าไรจริง ๆ ไม่ใช่วันที่ 30 เมษายน 2027
เช็กลิสต์ความพร้อม FSSC 22000 Version 7 — 34 ข้อ
กดที่ช่องขวาสุดเพื่อติ๊กว่าพร้อมแล้ว ตัวเลขด้านล่างตารางจะเปลี่ยนตามทันที กดปุ่มพิมพ์เพื่อสั่งพิมพ์เฉพาะตารางโดยไม่ติดเมนูและส่วนอื่นของหน้าเว็บ
1. ชุดเอกสารมาตรฐานและขอบข่าย
| สิ่งที่ต้องพร้อม | จะรู้ได้อย่างไรว่าพร้อมจริง | พร้อม |
|---|---|---|
| 01. ระบบอ้างอิง ISO 22002-100:2025 คู่กับเล่มรายภาคฉบับปี 2025 แล้ว ไม่ใช่ ISO/TS ฉบับเดิม | เปิดคู่มือระบบและระเบียบโปรแกรมพื้นฐาน ดูช่องเอกสารอ้างอิง ถ้ายังเขียนว่า ISO/TS 22002-1:2009 หรือ 22002-4:2013 แปลว่ายังไม่ได้เริ่ม | |
| 02. ข้อกำหนดเพิ่มเติมของ FSSC 22000 Version 7 ฉบับปัจจุบันอยู่ในทะเบียนเอกสารภายนอก และเป็นฉบับที่ดาวน์โหลดจากเว็บของ FSSC โดยตรง | ขอดูทะเบียนเอกสารภายนอก และเทียบเลขฉบับกับที่เว็บ FSSC ประกาศ ณ วันนี้ ไฟล์ที่ส่งต่อกันมาทางอีเมลมักเป็นฉบับเก่า | |
| 03. ขอบข่ายใบรับรองระบุประเภทกิจการ (category) ถูกต้อง และครอบคลุมทุกกิจกรรมและผลิตภัณฑ์ที่ผลิตจริงในวันนี้ | อ่านขอบข่ายในใบรับรองฉบับปัจจุบัน แล้วเดินดูว่ามีสายการผลิตหรือผลิตภัณฑ์ใหม่ที่เพิ่มมาหลังวันออกใบหรือไม่ | |
| 04. ทำตารางเทียบข้อระหว่าง Version 6 กับ Version 7 แล้ว และทุกช่องว่างมีผู้รับผิดชอบกับกำหนดเสร็จ | ขอดูตาราง นับว่ามีช่องว่างกี่ข้อที่ยังไม่มีชื่อคนหรือวันที่ ตารางที่ไม่มีสองอย่างนี้คือรายการความปรารถนา ไม่ใช่แผน |
2. เรื่องใหม่ในโปรแกรมพื้นฐาน ชุด ISO 22002 ปี 2025
| สิ่งที่ต้องพร้อม | จะรู้ได้อย่างไรว่าพร้อมจริง | พร้อม |
|---|---|---|
| 01. ระเบียบโปรแกรมพื้นฐานจัดหมวดตามหมายเลข 4 ถึง 17 ของชุดปี 2025 แล้ว และใช้ Part 100 คู่กับเล่มรายภาค ไม่ใช่เล่มใดเล่มหนึ่งลำพัง | เปิดสารบัญระเบียบ ถ้ายังเรียงตามหมวดของ ISO/TS ฉบับเดิม ผู้ตรวจต้องแปลงเลขข้อเองตลอดวัน และจะเสียเวลาไปกับการหาเอกสารแทนการดูหน้างาน | |
| 02. ระบบระบายน้ำมีผังทิศทางการไหล และประเมินความสามารถรองรับปริมาณน้ำที่คาดว่าจะเกิดขึ้นไว้เป็นตัวเลข (หมวด 4 ของชุดปี 2025 ยกเรื่องนี้ขึ้นเป็นข้อกำหนดของการก่อสร้าง) | ขอดูผังและตัวเลขที่ประเมิน ถามว่าจุดที่เคยมีน้ำท่วมขังหรือไหลย้อนอยู่ตรงไหนและแก้อย่างไร โรงงานส่วนใหญ่ไม่เคยประเมินเป็นตัวเลข | |
| 03. สารทำความสะอาด สารเคมี และวัตถุอันตราย มีพื้นที่จัดเก็บแยกและควบคุมการเข้าถึง และสารเคมีควบคุมสัตว์พาหะมีเอกสารแสดงว่าได้รับอนุมัติจากหน่วยงานกำกับดูแล | เดินดูคลังและข้างสายการผลิต สารเคมีที่วางปนกับวัตถุดิบหรือไม่มีการล็อกคือสิ่งที่ผู้ตรวจเห็นในสิบนาทีแรก แล้วขอดูทะเบียนสารเคมีกำจัดสัตว์พาหะพร้อมหลักฐานการขึ้นทะเบียน | |
| 04. ถ้าใช้การแยกด้วยเวลาแทนการแยกด้วยพื้นที่ มีหลักฐานว่าวิธีนั้นได้ผลจริง ทั้งขั้นตอนล้าง การทวนสอบ และเกณฑ์ตัดสิน (ชุดปี 2025 เปิดทางเลือกนี้ไว้ในหมวด 5) | ขอดูบันทึกการทวนสอบหลังเปลี่ยนสายการผลิตครั้งล่าสุด ถ้ามีแต่ตารางการผลิตที่บอกว่าเดินคนละเวลา ยังไม่นับเป็นหลักฐาน | |
| 05. มีเกณฑ์คุณภาพน้ำของตนเองครบสามด้าน คือจุลชีววิทยา เคมี และกายภาพ แยกตามการใช้น้ำสามแบบ และเฝ้าระวังตามเกณฑ์นั้น (หมวด 6) | ขอดูเอกสารเกณฑ์ ถ้ามีเพียงผลตรวจน้ำประจำปีโดยไม่มีเกณฑ์ที่องค์กรกำหนดเอง ถือว่ายังไม่ครบตามชุดใหม่ | |
| 06. แผนบำรุงรักษาระบุว่างานใดกระทบความปลอดภัยอาหาร และมีการควบคุมระหว่างซ่อมกับการตรวจปล่อยหลังซ่อม (หมวด 6) | สุ่มใบสั่งงานซ่อมในพื้นที่ผลิตหนึ่งใบ ดูว่ามีการระบุความเสี่ยงต่ออาหารและมีลายมือชื่อตรวจปล่อยก่อนเดินเครื่องหรือไม่ | |
| 07. ความเข้มแสงถูกทบทวนตามวัตถุประสงค์ใหม่ คือเพียงพอต่อการมองเห็นข้อบกพร่องของผลิตภัณฑ์และการตรวจความสะอาด ไม่ใช่ใช้ตัวเลขทั่วไปตัวเดียวทั้งโรงงาน (หมวด 6) | ขอดูผลวัดแสงที่จุดคัดแยกและจุดตรวจสอบ เทียบกับเกณฑ์ที่ตั้งจากงานที่ต้องทำในจุดนั้น | |
| 08. ผู้รับผิดชอบงานควบคุมสัตว์พาหะ หรือผู้กำกับดูแลผู้รับเหมา มีหลักฐานความสามารถ ไม่ใช่เพียงมีชื่อในผังหน้าที่ (หมวด 7 เพิ่มคำว่ามีความสามารถ) | ขอดูบันทึกการอบรมหรือหลักฐานคุณสมบัติของคนนั้น และรายงานของผู้รับเหมาที่คนนั้นทบทวนพร้อมลายมือชื่อ | |
| 09. บุคลากรทุกคนตระหนักถึงอันตรายด้านความปลอดภัยอาหารที่เกี่ยวกับงานของตน และผู้มาเยือนกับผู้ให้บริการภายนอกได้รับการชี้แจงข้อกำหนดสุขลักษณะก่อนเข้าพื้นที่ (หมวด 14) | สุ่มถามพนักงานหน้าสายการผลิตหนึ่งคนว่าอันตรายในจุดของตนคืออะไร แล้วขอดูบันทึกการชี้แจงผู้รับเหมาที่เข้ามาล่าสุด | |
| 10. โรงงานบรรจุภัณฑ์อาหาร ข้อเฉพาะของ ISO 22002-4:2025 ถูกเทียบกับ Part 100 หมวดต่อหมวดแล้ว และคงเนื้อหาเรื่องการสื่อสารกับลูกค้าที่เล่มเดิมเคยมีไว้ในเอกสารภายใน | ขอดูตารางเทียบข้อของโรงงาน ถ้าไม่มี ให้ใช้ตารางย้ายข้อในบทความของเราเป็นจุดเริ่ม แล้วเติมสิ่งที่โรงงานทำจริง |
3. การวิเคราะห์อันตรายและแผนควบคุม
| สิ่งที่ต้องพร้อม | จะรู้ได้อย่างไรว่าพร้อมจริง | พร้อม |
|---|---|---|
| 01. แผนภูมิกระบวนการผลิตถูกทวนสอบหน้างานภายในสิบสองเดือน และครอบคลุมการเปลี่ยนแปลงในรอบปี | ขอดูบันทึกการทวนสอบพร้อมลายมือชื่อและวันที่ แล้วถามว่าปีนี้มีเครื่องจักรหรือขั้นตอนใดเพิ่ม ถ้ามีแต่แผนภูมิไม่เปลี่ยน แปลว่ายังไม่ได้ทวนสอบจริง | |
| 02. การตัดสินว่าอันตรายใดควบคุมด้วยโปรแกรมพื้นฐาน อันตรายใดเป็น OPRP และอันตรายใดเป็น CCP มีเหตุผลบันทึกไว้ทุกรายการ | สุ่มอันตรายสามรายการ ขอดูเหตุผลของการจัดประเภท ไม่ใช่ดูแค่ผลลัพธ์ในตาราง | |
| 03. มาตรการควบคุมทุกรายการมีหลักฐานการพิสูจน์ยืนยันก่อนนำมาใช้ และการทวนสอบว่ายังใช้ได้อยู่ | ขอดูหลักฐานการพิสูจน์ยืนยันของ CCP หนึ่งจุด ว่าอ้างอิงอะไร และทวนสอบครั้งล่าสุดเมื่อไร | |
| 04. ผลการทวนสอบทั้งหมดถูกวิเคราะห์รวม และนำเข้าที่ประชุมทบทวนของฝ่ายบริหาร | เปิดรายงานการประชุมทบทวนของฝ่ายบริหารครั้งล่าสุด หาหัวข้อผลการวิเคราะห์การทวนสอบ ถ้าไม่มี ให้ถือว่ายังขาด |
4. ข้อกำหนดเพิ่มเติมของโครงการ ข้อ 2.5
| สิ่งที่ต้องพร้อม | จะรู้ได้อย่างไรว่าพร้อมจริง | พร้อม |
|---|---|---|
| 01. การป้องกันการจงใจก่ออันตราย (food defense) ประเมินครอบคลุมขอบเขตที่ชุดปี 2025 ขยายออก คือรวมการติดฉลากผิด การปลอมแปลง การแทรกแซงผลิตภัณฑ์ และการโจรกรรม ไม่ใช่เฉพาะการก่อวินาศกรรม และแผนได้รับการทบทวนในรอบปี | เปิดการประเมินภัยคุกคาม นับว่ามีภัยกลุ่มใหม่เหล่านี้อยู่หรือไม่ แล้วถามว่าปีนี้มีผู้รับเหมาหรือจุดเข้าออกใหม่หรือไม่ ถ้ามีแต่แผนไม่เปลี่ยน คือช่องว่าง | |
| 02. การประเมินความเปราะบางต่อการปลอมปน (food fraud) ครอบคลุมวัตถุดิบ วัสดุบรรจุ และบริการที่จ้างภายนอก | เปิดทะเบียนการประเมิน ดูว่ามีรายการที่เป็นบริการ เช่น ห้องปฏิบัติการหรือขนส่ง อยู่ด้วยหรือไม่ องค์กรส่วนใหญ่ประเมินเฉพาะวัตถุดิบ | |
| 03. วัฒนธรรมความปลอดภัยอาหารและคุณภาพมีวัตถุประสงค์ ตัวชี้วัด และผลการวัดที่นำเสนอต่อผู้บริหาร | ขอดูตัวชี้วัดและผลล่าสุด ถ้าตอบได้แค่ว่ามีการอบรมและมีป้าย ยังไม่พอสำหรับผู้ตรวจ | |
| 04. การควบคุมคุณภาพมีพารามิเตอร์ที่ชัดเจน และการปล่อยผ่านผลิตภัณฑ์ตรวจสอบย้อนหลังได้ว่าใครตัดสินด้วยข้อมูลใด | สุ่มรุ่นผลิตหนึ่งรุ่น ไล่จากบันทึกการปล่อยผ่านกลับไปหาผลตรวจที่ใช้ตัดสิน | |
| 05. การจัดการสารก่อภูมิแพ้มีการประเมินความเสี่ยงและการทวนสอบประสิทธิผลของการทำความสะอาด ตามที่เกี่ยวข้องกับประเภทกิจการ | ขอดูผลการทวนสอบการล้างหลังเปลี่ยนสายการผลิตครั้งล่าสุด และถามว่าใช้วิธีใดตัดสินว่าสะอาดพอ | |
| 06. การจัดการผู้ส่งมอบและวัสดุที่ซื้อมีเกณฑ์อนุมัติ การทวนสอบวัสดุรับเข้า และครอบคลุมฉลากกับสิ่งพิมพ์ที่สั่งซื้อ | สุ่มผู้ส่งมอบสองราย ดูว่าอนุมัติด้วยเกณฑ์ใด และฉลากล็อตล่าสุดถูกทวนสอบก่อนใช้หรือไม่ | |
| 07. การสูญเสียอาหารและของเสียมีนโยบายและวัตถุประสงค์ ตามที่ใช้กับประเภทกิจการ | ขอดูนโยบายและตัวเลขที่วัดจริง ถ้ามีเฉพาะข้อความในนโยบายแต่ไม่มีตัวเลข ถือว่ายังไม่ครบ | |
| 08. รู้ว่าเหตุการณ์ใดต้องแจ้งหน่วยรับรองภายในเวลาที่โครงการกำหนด เช่น การเรียกคืนหรือคำสั่งจากหน่วยงานรัฐ และมีผู้รับผิดชอบชัดเจน | ถามผู้จัดการระบบว่าถ้าพรุ่งนี้มีการเรียกคืน ต้องแจ้งใครภายในกี่ชั่วโมง คำตอบต้องออกมาทันทีโดยไม่ต้องเปิดเอกสาร |
5. บุคลากรและการตรวจติดตามภายใน
| สิ่งที่ต้องพร้อม | จะรู้ได้อย่างไรว่าพร้อมจริง | พร้อม |
|---|---|---|
| 01. ผู้ตรวจติดตามภายในผ่านการอบรมที่ครอบคลุม Version 7 และชุด ISO 22002 ปี 2025 มีหลักฐาน | ขอดูบันทึกการอบรมของผู้ตรวจทุกคน ถ้าอบรมครั้งล่าสุดก่อนปี 2025 ยังไม่ครอบคลุมชุดเอกสารใหม่ | |
| 02. ตรวจติดตามภายในครบทั้งสามชั้นหลังปรับเอกสารเป็น Version 7 แล้วอย่างน้อยหนึ่งรอบ | ขอดูรายงานการตรวจภายในล่าสุด ดูว่าเช็กลิสต์ที่ใช้อ้างเลขหมวดของชุดปี 2025 หรือยัง | |
| 03. การทบทวนของฝ่ายบริหารมีวาระเรื่องการเปลี่ยนผ่านสู่ Version 7 และมีมติที่ระบุทรัพยากรและกำหนดเวลา | เปิดรายงานการประชุม หาคำว่า Version 7 ถ้าไม่มี ผู้บริหารยังไม่ได้ตัดสินใจเรื่องนี้อย่างเป็นทางการ | |
| 04. ทีมความปลอดภัยอาหารได้รับการอบรมเรื่องสิ่งที่เปลี่ยนใน Version 7 และอธิบายได้ว่ากระทบงานของตนอย่างไร | สุ่มถามสมาชิกทีมสองคน ให้ยกตัวอย่างข้อที่เปลี่ยนซึ่งเกี่ยวกับงานของตนเองหนึ่งข้อ |
6. การนัดหมายและการเตรียมวันตรวจ
| สิ่งที่ต้องพร้อม | จะรู้ได้อย่างไรว่าพร้อมจริง | พร้อม |
|---|---|---|
| 01. หน่วยรับรองยืนยันเป็นลายลักษณ์อักษรแล้วว่าการตรวจรอบถัดไปจะตรวจตาม Version 7 และกำหนดวันแล้ว | ขอดูอีเมลหรือหนังสือยืนยันจากหน่วยรับรอง การคุยทางโทรศัพท์ไม่นับ | |
| 02. รู้ว่าวันตรวจรอบถัดไปอยู่ก่อนหรือหลัง 30 เมษายน 2027 และเข้าใจผลของแต่ละกรณีต่อใบรับรองของตน | ถามผู้จัดการระบบให้อธิบายเป็นคำพูดว่าถ้าตรวจก่อนหรือหลังวันนั้นจะต่างกันอย่างไร ถ้าตอบไม่ได้ ให้ยืนยันกับหน่วยรับรองก่อน | |
| 03. หน้างานอยู่ในสภาพพร้อมรับการตรวจแบบไม่แจ้งล่วงหน้าตลอดเวลา ไม่ใช่เตรียมเฉพาะสัปดาห์ก่อนตรวจ | ให้คนที่ไม่ใช่ทีมระบบเดินตรวจหน้างานแบบไม่บอกล่วงหน้าหนึ่งครั้ง แล้วดูว่าพบอะไรบ้าง | |
| 04. ข้อบกพร่องจากการตรวจรอบก่อนทั้งหมดปิดแล้ว และมีหลักฐานว่าการแก้ไขได้ผล | ขอดูรายงานรอบก่อน ไล่ทีละข้อว่าปิดด้วยหลักฐานอะไร ข้อที่ปิดด้วยการแก้เอกสารอย่างเดียวมักกลับมาอีก |
อยากได้เป็นไฟล์ Word ที่แก้ไขได้ มีช่องกรอกผู้รับผิดชอบและกำหนดเสร็จของทุกข้อ ใช้เป็นแผนเปลี่ยนผ่านของโรงงานได้ทันที
ติ๊กได้น้อยกว่าที่คิด ทำอย่างไรต่อ
ข้อที่ยังไม่พร้อมมักกระจุกอยู่สองหมวด คือหมวดที่ 2 โปรแกรมพื้นฐาน และหมวดที่ 4 ข้อกำหนดเพิ่มเติม สองหมวดนี้ต่างกันมากในเรื่องเวลา
- หมวดที่ 4 เป็นงานเอกสารและการประเมิน ทีมที่เข้าใจข้อกำหนดทำเสร็จได้ในสี่ถึงแปดสัปดาห์ ถ้ามีคนถือเอกสารฉบับจริงและมีเวลาทำ
- หมวดที่ 2 เป็นงานหน้างาน การจัดโซนใหม่ แก้ระบบระบายน้ำ หรือเปลี่ยนวิธีจัดการของเสีย ใช้เวลาเป็นเดือนและต้องรองบประมาณ นี่คือหมวดที่ทำให้โรงงานตรวจไม่ทัน ไม่ใช่หมวดที่ 4
ถ้าการตรวจรอบถัดไปอยู่ภายในหกเดือนและหมวดที่ 2 ติ๊กได้ไม่ถึงครึ่ง ควรคุยกับหน่วยรับรองเรื่องวันตรวจตั้งแต่ตอนนี้ และดูแผนถอยหลังเดือนต่อเดือนที่เราเรียงงานไว้ให้ตามลำดับที่ทันเวลา
ใช้คู่กับอะไรได้บ้าง
ถ้ายังไม่เคยทำ FSSC 22000 มาก่อน เริ่มที่ จะเริ่มทำ Version 7 ต้องเริ่มจากอะไรก่อน สำหรับหมวดที่ 2 ใช้ตารางย้ายข้อ ISO/TS 22002-1 ไปฉบับปี 2025 หรือ ISO/TS 22002-4 ไปฉบับปี 2025 ตามประเภทกิจการ และก่อนวันตรวจอ่าน รายการตรวจสอบหกสัปดาห์สุดท้าย
คำถามที่พบบ่อย
โรงงานที่เพิ่งได้ใบรับรองตาม Version 6 ต้องใช้เช็กลิสต์นี้หรือไม่
ต้องใช้ เพราะใบรับรองตาม Version 6 ไม่ได้ยกเว้นการตรวจตาม Version 7 หลังวันที่ 30 เมษายน 2027 การตรวจทุกรอบใช้ Version 7 รวมถึงการตรวจติดตามของโรงงานที่เพิ่งได้ใบ กำหนดเวลาที่แน่นอนของรอบตรวจให้ยืนยันกับหน่วยรับรองของท่าน
ติ๊กครบทุกข้อแล้วแปลว่าจะผ่านการตรวจใช่หรือไม่
ไม่ใช่ เช็กลิสต์นี้เป็นเครื่องมือประเมินตนเองเพื่อหาช่องว่างก่อนถึงวันตรวจ ผลการตรวจขึ้นกับหลักฐานจริงที่ผู้ตรวจพบในวันนั้น และเงื่อนไขของหน่วยรับรอง เราไม่รับประกันผลการตรวจ และไม่มีผู้ให้คำปรึกษารายใดรับประกันได้
โรงงานบรรจุภัณฑ์อาหารใช้เช็กลิสต์เดียวกับโรงงานอาหารได้หรือไม่
ใช้ได้ทั้งหมด ยกเว้นข้อที่ระบุว่าตามที่เกี่ยวข้องกับประเภทกิจการ เช่น สารก่อภูมิแพ้ ซึ่งโรงงานบรรจุภัณฑ์ต้องพิจารณาตามเล่ม ISO 22002-4 ฉบับปี 2025 และข้อสุดท้ายของหมวดที่ 2 เขียนไว้สำหรับโรงงานบรรจุภัณฑ์โดยเฉพาะ
ผลที่ติ๊กบนหน้าเว็บถูกบันทึกไว้ที่ใด
ไม่ถูกบันทึกที่ใดเลย ผลอยู่บนหน้าจอจนกว่าจะปิดหรือโหลดหน้าใหม่ เราตั้งใจไม่เก็บผลประเมินตนเองของท่านไว้ ถ้าต้องการเก็บ ให้ดาวน์โหลดไฟล์ Word แล้วกรอกในไฟล์
บทความนี้เขียนขึ้นด้วยถ้อยคำของผู้เขียนเอง เพื่ออธิบายแนวคิดและโครงสร้างของข้อกำหนด ไม่ใช่คำแปลหรือสำเนาของมาตรฐาน การนำไปใช้จริงต้องอ้างอิงมาตรฐานฉบับจริงและกฎหมายที่บังคับใช้เป็นหลัก
