ข้ามไปเนื้อหาหลัก
SP Solution CenterSP SOLUTION CENTERStandards · Consulting · Training
Part 117 ก่อนเรียน PCQI

การเก็บรักษา การกระจายสินค้า และเกณฑ์ตำหนิ
ตาม 21 CFR 117.93 · 117.95 · 117.110

5 กันยายน 2026โดยทีมที่ปรึกษา SP Solution Center
ซีรีส์ อ่าน 21 CFR Part 117 ก่อนเข้าเรียน PCQI · ตอนที่ 8 จาก 20 · ดูสารบัญทั้งหมด

เรียบเรียงโดย SP Solution Center — ไม่ใช่เอกสารของ U.S. FDA หรือ FSPCA และเราไม่ได้รับมอบอำนาจจากหน่วยงานใด ทุกข้อระบุเลขมาตราไว้ให้เปิดตัวบทฉบับจริงตรวจสอบได้

ปิดท้าย subpart B ด้วยสามมาตราสั้น ๆ ที่ถูกอ่านผ่านบ่อยที่สุด แต่มีอยู่ข้อหนึ่งที่ตัดสินได้ทันทีว่าอาหารทั้งล็อตกลายเป็นของเสื่อมคุณภาพหรือไม่ และมีอีกมาตราหนึ่งที่โรงงานไทยที่ขายเศษเหลือจากการผลิตให้ฟาร์มปศุสัตว์ต้องอ่าน

1. การเก็บรักษาและการกระจายสินค้า — 117.93

21 CFR 117.93 มีวรรคเดียว สรุปด้วยถ้อยคำของเรา

การเก็บรักษาและการขนส่งอาหาร ต้องอยู่ภายใต้สภาวะที่ป้องกัน
· การปนข้ามของสารก่อภูมิแพ้
· การปนเปื้อนทางชีวภาพ ทางเคมี (รวมรังสี) และทางกายภาพ
· การเสื่อมสภาพของทั้งตัวอาหารและภาชนะบรรจุ

คำว่า “การขนส่ง” อยู่ในมาตรานี้ด้วย ซึ่งแปลว่าตู้คอนเทนเนอร์และรถขนส่งอยู่ในขอบเขตของ subpart B ไม่ได้จบที่ประตูโรงงาน
สิ่งที่ตามมาในทางปฏิบัติคือต้องมีขั้นตอนตรวจสภาพตู้ก่อนบรรจุ — ความสะอาด กลิ่น ร่องรอยรั่วซึม ประวัติสินค้าเที่ยวก่อน และการทำงานของเครื่องทำความเย็น พร้อมบันทึกที่นำมาแสดงได้เมื่อถูกร้องขอ

2. เศษเหลือจากอาหารคนที่ขายเป็นอาหารสัตว์ — 117.95

มาตรานี้ใช้กับเศษเหลือจากการผลิตอาหารคนที่ส่งต่อเป็นอาหารสัตว์โดยไม่มีการแปรรูปเพิ่ม เช่น กากถั่วเหลือง เปลือกผลไม้ เศษขนมปัง กากมัน หรือน้ำนมเหลือจากสายการผลิต

ข้อตัวบทกำหนดว่า
(a)(1) ภาชนะและอุปกรณ์ที่ใช้ลำเลียงหรือเก็บเศษเหลือก่อนส่งมอบ ต้องออกแบบ ทำจากวัสดุที่เหมาะสม ทำความสะอาดตามความจำเป็น และบำรุงรักษาเพื่อป้องกันการปนเปื้อน
(a)(2) ต้องเก็บในลักษณะที่ป้องกันการปนเปื้อนจากแหล่งต่าง ๆ เช่นขยะ
(a)(3) ระหว่างการเก็บรักษา ต้องระบุชี้ชัดอย่างถูกต้องว่าคืออะไร
(b) ต้องมีฉลากที่ระบุชื่อสามัญของเศษเหลือนั้น ติดไปกับสินค้าหรือแนบไปด้วยเมื่อส่งมอบ
(c) ภาชนะขนส่ง เช่น โทท ถัง และตุ่ม รวมถึงรถขนส่งแบบเทกอง ต้องตรวจก่อนใช้เพื่อป้องกันการปนเปื้อน ในกรณีที่โรงงานเป็นผู้รับผิดชอบการขนส่งหรือเป็นผู้จัดหาผู้ขนส่งให้
ข้อนี้ทำให้รายได้เสริมกลายเป็นความรับผิดได้

โรงงานไทยจำนวนมากขายเศษเหลือให้ฟาร์มหรือพ่อค้าคนกลางแบบไม่มีเอกสาร รับเงินสด ไม่มีฉลาก ซึ่งไม่ผ่านทั้ง (a)(3) และ (b)
สิ่งที่ตัวบทขอไม่ได้ยาก — ป้ายระบุชื่อสามัญ ภาชนะที่ล้างได้ และการตรวจรถก่อนบรรจุ แต่ถ้าไม่ทำ ปัญหาที่ตามมาไม่ได้จบที่เศษเหลือ เพราะสิ่งนี้แสดงว่าระบบสุขาภิบาลของโรงงานมีช่องโหว่

ข้อสังเกตเรื่องขอบเขต — ถ้ามีการแปรรูปเพิ่ม เช่น อบแห้ง บด หรือผสม เพื่อทำเป็นอาหารสัตว์ จะไม่ใช่ 117.95 อีกต่อไป แต่จะเข้าข่าย 21 CFR Part 507 ซึ่งเป็นกฎอาหารสัตว์เต็มรูปแบบ และต้องมีผู้ที่มีคุณสมบัติแบบ PCQI สำหรับอาหารสัตว์ (PCQI-AF) แยกต่างหาก

3. เกณฑ์ตำหนิที่ยอมรับได้ — 117.110

สรุปจาก 21 CFR 117.110 ด้วยถ้อยคำของเรา

(a) ผู้ผลิต ผู้แปรรูป ผู้บรรจุ และผู้เก็บรักษาอาหาร ต้องใช้การควบคุมคุณภาพตลอดเวลา เพื่อลดตำหนิตามธรรมชาติหรือที่เลี่ยงไม่ได้ ให้อยู่ในระดับต่ำที่สุดเท่าที่ทำได้ในปัจจุบัน

(b) ห้ามนำอาหารที่มีตำหนิในระดับที่ทำให้เป็นของเสื่อมคุณภาพ ไปผสมกับอาหารล็อตอื่น — และการผสมนั้นทำให้อาหารสุดท้ายเป็นของเสื่อมคุณภาพ ไม่ว่าระดับตำหนิของอาหารสุดท้ายจะเป็นเท่าไรก็ตาม

วรรค (b) คือประโยคที่ต้องอ่านช้า ๆ

ตัวบทเขียนว่า regardless of the defect level of the final food — แปลว่าถึงผสมแล้วผลตรวจผ่านเกณฑ์ อาหารนั้นก็ยังเป็นของเสื่อมคุณภาพอยู่ดี
นี่คือความต่างที่สำคัญจากวิธีคิดแบบ “เจือจางให้ผ่าน” ที่ยังพบในบางโรงงาน
ตัวอย่างที่พบจริง: ข้าวล็อตที่มีมอดเกินเกณฑ์ ถูกนำไปผสมกับล็อตสะอาดเพื่อให้ค่าเฉลี่ยผ่าน — ตามตัวบทข้อนี้ ผลคือทั้งกองกลายเป็นของเสื่อมคุณภาพ ไม่ใช่เพียงล็อตเดิม

FDA เผยแพร่ตัวอย่างระดับตำหนิไว้ใน Defect Levels Handbook ซึ่งใช้เป็นแนวเทียบว่าอะไรถือว่าเกินระดับ แต่เอกสารนั้นเป็นตัวอย่าง ไม่ใช่ใบอนุญาต วรรค (a) ยังบังคับให้ลดตำหนิลงให้ต่ำที่สุดเท่าที่ทำได้อยู่เสมอ

4. จบ subpart B แล้ว — สรุปก่อนเข้า subpart C

มาตราเรื่องสิ่งที่ต้องจำ
117.10บุคลากร9 ข้อย่อยเรื่องความสะอาด · การรายงานเมื่อป่วย · สารก่อภูมิแพ้แทรกทุกข้อ
117.20บริเวณและอาคาร(a)(5) พื้นที่ข้างเคียงที่คุมไม่ได้ · (b)(2) แยกกิจกรรมได้หลายวิธีรวมถึงแยกเวลา
117.35การปฏิบัติด้านสุขาภิบาลห้ามมีสัตว์พาหะในพื้นที่ใดก็ตาม · อาหารความชื้นต่ำมีวรรคของตัวเอง
117.37สิ่งอำนวยความสะดวกน้ำ ท่อ ห้องน้ำ จุดล้างมือ ขยะ · ห้ามมีการไหลย้อนกลับและการต่อเชื่อมข้าม
117.40เครื่องมือและภาชนะเครื่องวัดต้องแม่นยำและพอเพียง · สารหล่อลื่นต้องเป็นเกรดที่ใช้กับอาหารได้
117.80กระบวนการและการควบคุม(b)(7) rework ที่มีสารก่อภูมิแพ้ · (c)(15) pH 4.6 · (c)(14) ความชื้น · (c)(9) ต้องพิสูจน์ว่าได้ผล
117.93เก็บรักษาและกระจายครอบคลุมการขนส่งด้วย ไม่จบที่ประตูโรงงาน
117.95เศษเหลือเป็นอาหารสัตว์ต้องมีฉลากชื่อสามัญ · ถ้าแปรรูปเพิ่มจะเข้า Part 507 แทน
117.110เกณฑ์ตำหนิห้ามผสมเพื่อเจือจาง ผสมแล้วถือว่าเสื่อมคุณภาพทั้งหมด

ตอนหน้าเข้า subpart C ซึ่งเป็นหัวใจของหลักสูตร ก่อนไปต่อ ให้สังเกตว่าทุกอย่างใน subpart B ที่อ่านมาแปดตอนนี้ คือฐานที่ subpart C ยืนอยู่บน เพราะการวิเคราะห์อันตรายตาม 117.130(c)(2) กำหนดให้ต้องพิจารณา สภาพของโรงงานและเครื่องจักร และงานสุขาภิบาล เป็นปัจจัยหนึ่งด้วย โรงงานที่ระบบตาม subpart B ไม่รัดกุม จะได้ผลวิเคราะห์อันตรายที่ยาวเกินจำเป็น

เตรียมไปวันเรียน ตรวจสองเรื่องนี้ที่โรงงานก่อนมาเรียน

รายการนี้เป็นข้อแนะนำจากประสบการณ์สอนของเรา ไม่ใช่ข้อบังคับของ FSPCA และไม่ใช่เงื่อนไขการเข้าอบรม ไม่มีก็เรียนได้ แต่มีแล้วจะทำ workshop ได้เร็วกว่ามาก

เรียนกับเรา PCQI — FSPCA Preventive Controls for Human Food (PCHF) Version 2.0

บรรยายภาษาไทย เรียนสดกับ FSPCA Lead Instructor ทำ workshop กับสายการผลิตของคุณเอง ซีรีส์นี้อ่านฟรีได้ครบทุกตอน ไม่มีการสงวนเนื้อหาส่วนใดไว้เฉพาะในหลักสูตร

สารบัญPart 117 ทั้ง 20 ตอน

บทความนี้เรียบเรียงขึ้นเพื่อสรุปสาระสำคัญให้เข้าใจง่าย ด้วยถ้อยคำของเราเอง ไม่ใช่คำแปลอย่างเป็นทางการของกฎหมายฉบับใด และไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย การปฏิบัติจริงให้ยึดตัวบทฉบับภาษาอังกฤษเป็นหลัก · อ้างอิงต้นฉบับ: 21 CFR Part 117 ฉบับเต็มบน eCFR

บทความนี้เขียนขึ้นด้วยถ้อยคำของผู้เขียนเอง เพื่ออธิบายแนวคิดและโครงสร้างของข้อกำหนด ไม่ใช่คำแปลหรือสำเนาของมาตรฐาน การนำไปใช้จริงต้องอ้างอิงมาตรฐานฉบับจริงและกฎหมายที่บังคับใช้เป็นหลัก

ฝึกอบรม · Part 117 และ PCQI อ่านข้อกำหนดจบแล้ว ขั้นต่อไปคือมีผู้ผ่านการอบรมตามที่กฎหมายกำหนด

การอ่านข้อกำหนดทำให้เข้าใจว่าต้องทำอะไร แต่กฎหมายยังกำหนดให้โรงงานต้องมีผู้ผ่านการอบรมตามหลักสูตรที่ยอมรับ เพื่อทำหน้าที่จัดทำและทบทวนแผนควบคุมเชิงป้องกัน

ดูหลักสูตร PCQI → แจ้งจำนวนผู้เข้าอบรมมาได้ที่ หน้าขอใบเสนอราคา หรือให้เราช่วยทบทวนแผนที่ทำไว้แล้วผ่าน งานที่ปรึกษา

หากต้องการให้เราช่วยวางระบบ
หรือจัดอบรมเรื่องนี้ โปรดติดต่อเรา

เล่าให้เราฟังว่าโรงงานของคุณผลิตอะไร และต้องการมาตรฐานใด — เราจะช่วยประเมินขอบเขตงานและเสนอแนวทางที่เหมาะกับโรงงานของคุณ