ข้ามไปเนื้อหาหลัก
SP Solution CenterSP SOLUTION CENTERStandards · Consulting · Training
Part 117 ก่อนเรียน PCQI

เครื่องมือ ภาชนะ และการควบคุมกระบวนการ
ตาม 21 CFR 117.40 และ 117.80

5 กันยายน 2026โดยทีมที่ปรึกษา SP Solution Center
ซีรีส์ อ่าน 21 CFR Part 117 ก่อนเข้าเรียน PCQI · ตอนที่ 7 จาก 20 · ดูสารบัญทั้งหมด

เรียบเรียงโดย SP Solution Center — ไม่ใช่เอกสารของ U.S. FDA หรือ FSPCA และเราไม่ได้รับมอบอำนาจจากหน่วยงานใด ทุกข้อระบุเลขมาตราไว้ให้เปิดตัวบทฉบับจริงตรวจสอบได้

117.80 เป็นมาตราที่ยาวที่สุดใน subpart B — วรรค (c) อย่างเดียวมี 16 ข้อย่อย และเป็นที่มาของค่าควบคุมหลายค่าที่จะกลับมาอีกครั้งในแผนความปลอดภัยอาหาร ตอนนี้อธิบาย 117.40 เครื่องมือและภาชนะ กับ 117.80 กระบวนการและการควบคุม โดยเน้นข้อที่มีตัวเลขระบุไว้ เพราะเป็นข้อที่ตรวจสอบได้ทันทีและมักถูกถามถึง

1. เครื่องมือและภาชนะ — 117.40

หลักของมาตรานี้คือเครื่องมือต้องออกแบบและทำจากวัสดุที่ทำความสะอาดและบำรุงรักษาได้อย่างเหมาะสม เพื่อป้องกันการปนข้ามของสารก่อภูมิแพ้และการปนเปื้อน ประเด็นที่ควรจำ

ข้อเครื่องวัดคือจุดเชื่อมไปยัง subpart C เทอร์โมมิเตอร์ที่ใช้เฝ้าระวัง CCP ต้องผ่านมาตรานี้ก่อน แล้วจึงไปเข้าข้อ 117.155(a) เรื่องการสอบเทียบอีกชั้นหนึ่ง โรงงานที่สอบเทียบเฉพาะเครื่องที่ใช้กับ CCP แต่ปล่อยเครื่องวัดอื่นในสายเดียวกันไว้ ยังตอบ 117.40 ไม่ครบ

2. หลักทั่วไปของกระบวนการ — 117.80(a)

สรุปจาก 21 CFR 117.80(a) ด้วยถ้อยคำของเรา

ทุกกิจกรรมต้องดำเนินการตามหลักสุขาภิบาลที่เพียงพอ และต้อง

· ใช้การควบคุมคุณภาพที่เหมาะสม เพื่อให้อาหารเหมาะแก่การบริโภคและบรรจุภัณฑ์ปลอดภัย
· มอบหมายผู้มีความสามารถเป็นผู้กำกับดูแลงานสุขาภิบาลของโรงงาน
· ใช้ข้อควรระวังที่เพียงพอเพื่อป้องกันการปนข้ามของสารก่อภูมิแพ้และการปนเปื้อน
· ใช้การทดสอบทางเคมี จุลชีววิทยา หรือสิ่งแปลกปลอมเท่าที่จำเป็นเพื่อชี้ความล้มเหลวของระบบสุขาภิบาล
· ปฏิเสธหรือจัดการอาหารที่กลายเป็นของเสื่อมคุณภาพ

3. วัตถุดิบและส่วนผสม — 117.80(b) เจ็ดข้อ

ข้อตัวบทกำหนดว่า
(b)(1)ตรวจ แยกเก็บ และจัดเก็บให้ป้องกันการปนข้ามของสารก่อภูมิแพ้และการปนเปื้อน · น้ำที่ใช้ล้าง ชะ หรือลำเลียงอาหารต้องปลอดภัยและมีคุณภาพทางสุขาภิบาลที่เพียงพอ
(b)(2)วัตถุดิบต้องไม่มีจุลินทรีย์ในระดับที่ทำให้เกิดอันตราย หรือมิฉะนั้นต้องผ่านการพาสเจอไรซ์หรือการจัดการอื่นระหว่างการผลิต
(b)(3)วัตถุดิบที่เสี่ยงต่ออะฟลาทอกซินหรือสารพิษธรรมชาติอื่น ต้องเป็นไปตามกฎของ FDA ว่าด้วยสารพิษหรือสารอันตราย
(b)(4)วัตถุดิบที่เสี่ยงต่อสัตว์พาหะ จุลินทรีย์ไม่พึงประสงค์ หรือสิ่งแปลกปลอม ต้องเป็นไปตามกฎของ FDA ว่าด้วยตำหนิตามธรรมชาติหรือที่เลี่ยงไม่ได้
(b)(5)วัตถุดิบที่เก็บแบบเทกอง ต้องใช้ภาชนะที่ออกแบบและสร้างมาเพื่อป้องกันการปนข้ามของสารก่อภูมิแพ้และการปนเปื้อน
(b)(6)วัตถุดิบแช่แข็งต้องเก็บให้แข็งตลอด
(b)(7)สารก่อภูมิแพ้ และของที่นำกลับมาใช้ใหม่ (rework) ที่มีสารก่อภูมิแพ้ ต้องระบุชี้ชัดและเก็บในลักษณะที่ป้องกันการปนข้าม
(b)(7) คือข้อที่โรงงานไทยพลาดบ่อยที่สุดในหมวดนี้

เรื่อง rework ที่มีสารก่อภูมิแพ้ถูกเขียนไว้เป็นข้อเฉพาะ ไม่ได้ปล่อยให้ตีความ
ที่พบหน้างานคือเศษแป้ง เศษไส้ หรือของตกแต่งจากรอบก่อน ถูกเก็บในถังที่ไม่มีป้ายระบุสารก่อภูมิแพ้ แล้วนำไปเติมในรอบถัดไปโดยไม่มีบันทึกว่าเติมจากรอบไหน ทางแก้ที่ถูกและได้ผลคือติดป้ายระบุสารก่อภูมิแพ้บนถัง rework ทุกใบ พร้อมวันที่ รหัสล็อตต้นทาง และชื่อสินค้า

4. การดำเนินการผลิต — 117.80(c) ข้อที่มีตัวเลขระบุ

วรรค (c) มี 16 ข้อย่อย ส่วนใหญ่เป็นหลักการทั่วไป แต่มีสามข้อที่ระบุตัวเลขหรือวิธีเฉพาะไว้ ซึ่งเป็นข้อที่จะกลับมาปรากฏอีกครั้งในแผนความปลอดภัยอาหาร

ข้อตัวบทกำหนดว่าทำไมต้องจำ
(c)(4) วิธีทำลายหรือป้องกันการเติบโตของจุลินทรีย์ ได้แก่ การทำให้ปลอดเชื้อ การฉายรังสี การพาสเจอไรซ์ การหุงต้ม การแช่แข็ง การแช่เย็น การควบคุม pH หรือการควบคุมค่า aw ต้องเพียงพอภายใต้สภาพการผลิตจริง นี่คือรายการวิธีควบคุมที่ตัวบทยอมรับ และเป็นตัวตั้งต้นเวลาเลือกมาตรการควบคุมใน 117.135
(c)(14) อาหารที่อาศัยการควบคุมความชื้นเพื่อความปลอดภัย ต้องผลิตและรักษาไว้ที่ระดับความชื้นที่ปลอดภัย ค่านี้ต้องมีหลักฐานรองรับ ซึ่งจะกลายเป็น validation ในตอนที่ 15
(c)(15) อาหารกรดที่อาศัยการควบคุม pH ต้องเฝ้าระวังและรักษาไว้ที่ pH 4.6 หรือต่ำกว่า เป็นตัวเลขเดียวที่ระบุไว้อย่างชัดเจน ใน subpart B และเชื่อมกับ Part 114 อาหารปรับกรด
(c)(16) น้ำแข็งต้องทำจากน้ำที่ปลอดภัยและมีคุณภาพทางสุขาภิบาลที่เพียงพอ และผลิตตามหลักสุขลักษณะที่ดี โรงงานอาหารทะเลและผักผลไม้สดใช้น้ำแข็งจำนวนมาก และมักซื้อจากภายนอกโดยไม่มีเอกสารรองรับ

ข้ออื่นใน (c) ที่ควรอ่านให้ตรง

(c)(9) มีคำว่า “พิสูจน์แล้วว่าได้ผล” ซึ่งแปลว่าการนำของที่ไม่ผ่านมาปรับสภาพแล้วใช้ต่อ ต้องมีหลักฐานรองรับวิธีนั้น ไม่ใช่เพียงตัดสินใจกันหน้างาน — เป็นอีกจุดที่โยงไปหา validation

เตรียมไปวันเรียน รวบรวมสามอย่างนี้มาก่อน

รายการนี้เป็นข้อแนะนำจากประสบการณ์สอนของเรา ไม่ใช่ข้อบังคับของ FSPCA และไม่ใช่เงื่อนไขการเข้าอบรม ไม่มีก็เรียนได้ แต่มีแล้วจะทำ workshop ได้เร็วกว่ามาก

เรียนกับเรา PCQI — FSPCA Preventive Controls for Human Food (PCHF) Version 2.0

บรรยายภาษาไทย เรียนสดกับ FSPCA Lead Instructor ทำ workshop กับสายการผลิตของคุณเอง ซีรีส์นี้อ่านฟรีได้ครบทุกตอน ไม่มีการสงวนเนื้อหาส่วนใดไว้เฉพาะในหลักสูตร

สารบัญPart 117 ทั้ง 20 ตอน

บทความนี้เรียบเรียงขึ้นเพื่อสรุปสาระสำคัญให้เข้าใจง่าย ด้วยถ้อยคำของเราเอง ไม่ใช่คำแปลอย่างเป็นทางการของกฎหมายฉบับใด และไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย การปฏิบัติจริงให้ยึดตัวบทฉบับภาษาอังกฤษเป็นหลัก · อ้างอิงต้นฉบับ: 21 CFR Part 117 ฉบับเต็มบน eCFR

บทความนี้เขียนขึ้นด้วยถ้อยคำของผู้เขียนเอง เพื่ออธิบายแนวคิดและโครงสร้างของข้อกำหนด ไม่ใช่คำแปลหรือสำเนาของมาตรฐาน การนำไปใช้จริงต้องอ้างอิงมาตรฐานฉบับจริงและกฎหมายที่บังคับใช้เป็นหลัก

ฝึกอบรม · Part 117 และ PCQI อ่านข้อกำหนดจบแล้ว ขั้นต่อไปคือมีผู้ผ่านการอบรมตามที่กฎหมายกำหนด

การอ่านข้อกำหนดทำให้เข้าใจว่าต้องทำอะไร แต่กฎหมายยังกำหนดให้โรงงานต้องมีผู้ผ่านการอบรมตามหลักสูตรที่ยอมรับ เพื่อทำหน้าที่จัดทำและทบทวนแผนควบคุมเชิงป้องกัน

ดูหลักสูตร PCQI → แจ้งจำนวนผู้เข้าอบรมมาได้ที่ หน้าขอใบเสนอราคา หรือให้เราช่วยทบทวนแผนที่ทำไว้แล้วผ่าน งานที่ปรึกษา

หากต้องการให้เราช่วยวางระบบ
หรือจัดอบรมเรื่องนี้ ติดต่อเราได้

แจ้งให้เราทราบว่าโรงงานของคุณผลิตสิ่งใด และต้องการมาตรฐานใด — เราจะช่วยประเมินขอบเขตงานและเสนอแนวทางที่เหมาะกับโรงงานของคุณ