ข้ามไปเนื้อหาหลัก
SP Solution CenterSP SOLUTION CENTERStandards · Consulting · Training
Part 117 ก่อนเรียน PCQI

บุคลากรและอาคารสถานที่
ตาม 21 CFR 117.10 และ 117.20

5 กันยายน 2026โดยทีมที่ปรึกษา SP Solution Center
ซีรีส์ อ่าน 21 CFR Part 117 ก่อนเข้าเรียน PCQI · ตอนที่ 5 จาก 20 · ดูสารบัญทั้งหมด

เรียบเรียงโดย SP Solution Center — ไม่ใช่เอกสารของ U.S. FDA หรือ FSPCA และเราไม่ได้รับมอบอำนาจจากหน่วยงานใด ทุกข้อระบุเลขมาตราไว้ให้เปิดตัวบทฉบับจริงตรวจสอบได้

เข้าสู่ subpart B — สุขลักษณะที่ดีในการผลิต (CGMP) ซึ่งเป็นหมวดที่ ทุกโรงงานในขอบเขตต้องทำ ไม่มีข้อยกเว้นตาม 117.5(a)–(j) และเป็นหมวดที่รายการข้อบกพร่องจากการตรวจของ FDA ตกอยู่มากที่สุด
ตอนนี้อธิบายสองมาตราแรกคือ 117.10 บุคลากร และ 117.20 อาคารและบริเวณ

1. บุคลากร — 117.10

ตัวบทวางหน้าที่ไว้ที่ฝ่ายบริหารต้องดูแลให้เกิด ไม่ใช่ให้พนักงานรับผิดชอบเอง แบ่งเป็นสองวรรค

(a) การควบคุมโรค

สรุปจาก 21 CFR 117.10(a) ด้วยถ้อยคำของเรา

ผู้ที่ป่วย มีแผลเปิด ฝี หนอง แผลติดเชื้อ หรือแหล่งปนเปื้อนจุลินทรีย์ผิดปกติอื่นใด ต้องถูกกันออกจากงานที่อาจทำให้อาหารปนเปื้อน จนกว่าอาการจะหาย เว้นแต่แผลนั้นถูกปิดคลุมอย่างเพียงพอ

และต้องกำหนดให้พนักงานรายงานสภาวะสุขภาพเหล่านั้นต่อหัวหน้างาน

คำว่า “รายงานต่อหัวหน้างาน” คือส่วนที่มักหายไป โรงงานส่วนใหญ่มีขั้นตอนตรวจสุขภาพประจำปีและมีการคัดกรองหน้างาน แต่ไม่มีช่องทางและหลักฐานว่าพนักงานได้รับแจ้งว่าต้องรายงานเมื่อป่วย ซึ่งเป็นสิ่งที่ตัวบทเขียนไว้อย่างชัดเจน และตรวจสอบได้ง่ายที่สุด

(b) ความสะอาด — เก้าข้อย่อย

ข้อตัวบทกำหนดว่า
(b)(1)สวมชุดคลุมที่เหมาะสม ซึ่งป้องกัน ทั้งการปนข้ามของสารก่อภูมิแพ้และการปนเปื้อน
(b)(2)รักษาความสะอาดส่วนบุคคลอย่างเพียงพอ
(b)(3)ล้างมือให้สะอาด ก่อนเริ่มงาน หลังกลับจากออกนอกพื้นที่ และทุกครั้งที่มือสกปรกหรือปนเปื้อน · ฆ่าเชื้อที่มือเมื่อจำเป็น
(b)(4)ถอดเครื่องประดับที่ไม่ยึดแน่นและเครื่องประดับที่มือ ซึ่งฆ่าเชื้อไม่ได้ ระหว่างงานที่มือสัมผัสอาหาร · ถ้าถอดไม่ได้ต้องปิดคลุมด้วยวัสดุที่คงสภาพ สะอาด และถูกสุขลักษณะ
(b)(5)ถ้าใช้ถุงมือ ต้องรักษาให้คงสภาพ สะอาด และถูกสุขลักษณะ
(b)(6)สวมอุปกรณ์รวบผม ตามความเหมาะสม — หมวกคลุมผม เน็ต ผ้าคาดผม รวมถึงที่คลุมเครา
(b)(7)เก็บของใช้ส่วนตัว ไว้นอกพื้นที่ที่อาหารสัมผัสอากาศ
(b)(8)จำกัดการกิน เคี้ยวหมากฝรั่ง ดื่มเครื่องดื่ม และสูบบุหรี่ ไว้ในพื้นที่ที่กำหนด
(b)(9)ระวังการปนข้ามของสารก่อภูมิแพ้และการปนเปื้อนจาก เหงื่อ เส้นผม เครื่องสำอาง ยาสูบ สารเคมี และยาที่ทาบนผิวหนัง
คำที่ปรากฏซ้ำในเก้าข้อนี้คือ “สารก่อภูมิแพ้”

เทียบกับ GHPs ตาม Codex ที่โรงงานไทยส่วนใหญ่คุ้นเคย ข้อแตกต่างที่ชัดที่สุดของ 117.10 คือ ทุกที่ที่พูดถึงการปนเปื้อน ตัวบทเติมคำว่า allergen cross-contact เข้ามาคู่กันเสมอ ระเบียบเรื่องชุดคลุม ถุงมือ และการล้างมือ จึงต้องออกแบบโดยคิดถึงสารก่อภูมิแพ้ด้วย ไม่ใช่คิดเพียงเรื่องเชื้อโรค — เช่น การเปลี่ยนชุดหรือถุงมือเมื่อย้ายจากสายที่มีนมไปสายที่ไม่มีนม

2. บริเวณโรงงาน — 117.20(a)

ตัวบทกำหนดให้ดูแลบริเวณที่อยู่ในความควบคุมให้ป้องกันการปนเปื้อนอาหาร ครอบคลุมห้าเรื่อง

(a)(5) คือข้อที่โรงงานไทยควรอ่านสองรอบ โรงงานจำนวนมากอยู่ติดที่ดินว่าง คลองสาธารณะ หรือโรงงานอื่น ตัวบทไม่ได้บอกว่าต้องไปควบคุมที่ดินคนอื่น แต่บอกว่าต้องพิสูจน์ได้ว่าเราทำอะไรบ้าง เพื่อไม่ให้สิ่งปนเปื้อนจากภายนอกเข้ามา — ซึ่งแปลว่าต้องมีบันทึกการตรวจตราแนวรั้ว ผังจุดวางกับดัก และผลการเฝ้าระวังตามรอบ

3. ตัวอาคาร — 117.20(b)

อาคารต้องเหมาะสมทั้งขนาด การก่อสร้าง และการออกแบบ เพื่อให้บำรุงรักษาและทำความสะอาดได้ ครอบคลุมเจ็ดเรื่อง

ข้อตัวบทกำหนดว่า
(b)(1)มีพื้นที่เพียงพอสำหรับวางเครื่องจักรและเก็บวัสดุ
(b)(2)แยกกิจกรรมออกจากกันเพื่อป้องกันการปนข้ามของสารก่อภูมิแพ้และการปนเปื้อน ด้วยตำแหน่ง เวลา ผนังกั้น ระบบอากาศ ระบบควบคุมฝุ่น ระบบปิด หรือวิธีอื่นที่ได้ผล
(b)(3)ป้องกันอาหารในถังหรือบ่อกลางแจ้ง ด้วยการคลุม การจัดการพื้นที่โดยรอบ การตรวจสัตว์พาหะตามรอบ และการช้อนผิวหน้าถังหมัก
(b)(4)พื้น ผนัง เพดาน ต้องทำความสะอาดได้ · ป้องกันหยดน้ำและไอน้ำควบแน่นตกลงบนอาหาร · มีทางเดินและพื้นที่ทำงานเพียงพอระหว่างเครื่องจักรกับผนัง
(b)(5)แสงสว่างเพียงพอในจุดล้างมือ ห้องเปลี่ยนเสื้อผ้า ห้องน้ำ และพื้นที่จัดการอาหาร · ใช้หลอดและโคมชนิดกันแตกหรือมีที่ครอบเหนือบริเวณที่อาหารสัมผัสอากาศ
(b)(6)ระบายอากาศให้ลดฝุ่น กลิ่น และไอ · วางพัดลมให้ไม่ทำให้เกิดการปนข้ามของสารก่อภูมิแพ้
(b)(7)มีมุ้งลวดหรือมาตรการกันสัตว์พาหะอย่างเพียงพอ
(b)(2) คือข้อที่ตัดสินตั้งแต่ตอนออกแบบโรงงาน

ตัวบทให้ทางเลือกในการแยกกิจกรรมไว้หลายทาง และ“เวลา” เป็นหนึ่งในนั้น แปลว่าโรงงานที่แยกด้วยผนังไม่ได้ สามารถใช้การแยกรอบการผลิตแล้วล้างระหว่างรอบได้ แต่ต้องพิสูจน์ได้ว่าวิธีนั้นได้ผลจริง ซึ่งจะกลายเป็นเรื่อง validation ในตอนที่ 15
ที่ผิดคือเลือกวิธีที่ถูกที่สุดโดยไม่มีหลักฐานว่าได้ผล

เตรียมไปวันเรียน ลองเดินโรงงานหนึ่งรอบก่อนมาเรียน

รายการนี้เป็นข้อแนะนำจากประสบการณ์สอนของเรา ไม่ใช่ข้อบังคับของ FSPCA และไม่ใช่เงื่อนไขการเข้าอบรม ไม่มีก็เรียนได้ แต่มีแล้วจะทำ workshop ได้เร็วกว่ามาก

เรียนกับเรา PCQI — FSPCA Preventive Controls for Human Food (PCHF) Version 2.0

บรรยายภาษาไทย เรียนสดกับ FSPCA Lead Instructor ทำ workshop กับสายการผลิตของคุณเอง ซีรีส์นี้อ่านฟรีได้ครบทุกตอน ไม่มีการสงวนเนื้อหาส่วนใดไว้เฉพาะในหลักสูตร

สารบัญPart 117 ทั้ง 20 ตอน

บทความนี้เรียบเรียงขึ้นเพื่อสรุปสาระสำคัญให้เข้าใจง่าย ด้วยถ้อยคำของเราเอง ไม่ใช่คำแปลอย่างเป็นทางการของกฎหมายฉบับใด และไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย การปฏิบัติจริงให้ยึดตัวบทฉบับภาษาอังกฤษเป็นหลัก · อ้างอิงต้นฉบับ: 21 CFR Part 117 ฉบับเต็มบน eCFR

บทความนี้เขียนขึ้นด้วยถ้อยคำของผู้เขียนเอง เพื่ออธิบายแนวคิดและโครงสร้างของข้อกำหนด ไม่ใช่คำแปลหรือสำเนาของมาตรฐาน การนำไปใช้จริงต้องอ้างอิงมาตรฐานฉบับจริงและกฎหมายที่บังคับใช้เป็นหลัก

ฝึกอบรม · Part 117 และ PCQI อ่านข้อกำหนดจบแล้ว ขั้นต่อไปคือมีผู้ผ่านการอบรมตามที่กฎหมายกำหนด

การอ่านข้อกำหนดทำให้เข้าใจว่าต้องทำอะไร แต่กฎหมายยังกำหนดให้โรงงานต้องมีผู้ผ่านการอบรมตามหลักสูตรที่ยอมรับ เพื่อทำหน้าที่จัดทำและทบทวนแผนควบคุมเชิงป้องกัน

ดูหลักสูตร PCQI → แจ้งจำนวนผู้เข้าอบรมมาได้ที่ หน้าขอใบเสนอราคา หรือให้เราช่วยทบทวนแผนที่ทำไว้แล้วผ่าน งานที่ปรึกษา

หากต้องการให้เราช่วยวางระบบ
หรือจัดอบรมเรื่องนี้ ติดต่อเราได้

แจ้งให้เราทราบว่าโรงงานของคุณผลิตสิ่งใด และต้องการมาตรฐานใด — เราจะช่วยประเมินขอบเขตงานและเสนอแนวทางที่เหมาะกับโรงงานของคุณ