ข้ามไปเนื้อหาหลัก
SP Solution CenterSP SOLUTION CENTERStandards · Consulting · Training
อ่าน FDA Food Code

บทที่ 4 อุปกรณ์ ล้างภาชนะ และน้ำยาฆ่าเชื้อ
น้ำเย็นต้องใช้เข้มข้นกว่า

6 กันยายน 2026โดยทีมที่ปรึกษา SP Solution Center
ซีรีส์ อ่าน FDA Food Code ทีละบท · ตอนที่ 8 จาก 12 · ดูสารบัญทั้งหมด

เรียบเรียงโดย SP Solution Center — ไม่ใช่เอกสารของ U.S. FDA และเราไม่ได้รับมอบอำนาจจากหน่วยงานใด ทุกหัวข้อระบุเลขมาตราไว้ให้เปิดฉบับจริงตรวจสอบได้ Food Code เป็นแบบให้หน่วยงานของรัฐนำไปออกกฎเอง ไม่ใช่กฎหมายกลางของสหรัฐฯ และไม่ใช่ข้อกำหนดสำหรับโรงงานผลิตอาหารส่งออก

บทที่ 4 มีเนื้อหาที่นำไปใช้ได้ทันทีมากที่สุดในทั้งฉบับ คือตารางความเข้มข้นน้ำยาฆ่าเชื้อ ที่ผูกกับอุณหภูมิน้ำและค่า pH
เพราะน้ำยาตัวเดียวกัน ใช้ที่อุณหภูมิต่างกัน ต้องใช้ความเข้มข้นไม่เท่ากัน

1. ล้างด้วยน้ำร้อน — 4-501.112 และ 4-703.11

กรณีมาตราค่า
เครื่องล้างแบบชั้นวางอยู่กับที่ อุณหภูมิเดียว4-501.112 น้ำล้างฆ่าเชื้อที่เข้าท่อร่วมอย่างน้อย 74 °C (165 °F)
เครื่องล้างแบบอื่นทั้งหมด4-501.112 อย่างน้อย 82 °C (180 °F)
เพดานสูงสุดของน้ำล้างฆ่าเชื้อที่เข้าท่อร่วม4-501.112 ไม่เกิน 90 °C (194 °F)
อุณหภูมิที่ผิวภาชนะ สำหรับเครื่องล้าง4-703.11(A)(2) 71 °C (160 °F) วัดด้วยแถบวัดอุณหภูมิชนิดเปลี่ยนสีถาวร
ล้างมือด้วยการจุ่มน้ำร้อน4-703.11(A)(1) จุ่มอย่างน้อย 30 วินาที ที่77 °C (171 °F) ขึ้นไป
อย่าสับสนสองค่านี้ — 180 °F กับ 160 °F เป็นคนละจุดวัด

180 °F คืออุณหภูมิน้ำที่เข้าเครื่อง ส่วน 160 °F คืออุณหภูมิที่ผิวจานจริง
เครื่องที่หน้าปัดขึ้น 180 แต่จานออกมาไม่ถึง 160 ถือว่าไม่ผ่าน จึงต้องมีแถบวัดอุณหภูมิชนิดเปลี่ยนสีไว้สุ่มตรวจ ไม่ใช่ดูหน้าปัดอย่างเดียว

2. คลอรีน — ตารางที่ต้องติดข้างอ่างล้าง

ความเข้มข้นต่ำสุดอุณหภูมิต่ำสุด เมื่อ pH ไม่เกิน 10อุณหภูมิต่ำสุด เมื่อ pH ไม่เกิน 8
25–49 mg/L49 °C (120 °F)49 °C (120 °F)
50–99 mg/L38 °C (100 °F)24 °C (75 °F)
100 mg/L13 °C (55 °F)13 °C (55 °F)

วิธีอ่านตารางนี้: ยิ่งเจือจาง ยิ่งต้องใช้น้ำอุ่น น้ำเย็นธรรมดาต้องใช้ถึง 100 mg/L ซึ่งเป็นเหตุผลว่าทำไมครัวที่ผสมน้ำยาที่ 50 ppm ในอ่างน้ำเย็นถึงไม่ผ่าน ทั้งที่ความเข้มข้นดูเหมือนพอ ปัญหาไม่ได้อยู่ที่น้ำยา แต่อยู่ที่อุณหภูมิน้ำ

เวลาสัมผัสของคลอรีนคืออย่างน้อย 10 วินาที และลดเหลือ 7 วินาทีได้ สำหรับสารละลาย 50 mg/L ที่ pH ไม่เกิน 10 ที่ 38 °C หรือ pH ไม่เกิน 8 ที่ 24 °C

3. ไอโอดีนและควอเทอร์นารีแอมโมเนียม

ไอโอดีนควอเทอร์นารีแอมโมเนียม
อุณหภูมิต่ำสุด20 °C (68 °F)24 °C (75 °F)
pHไม่เกิน 5.0 หรือตามที่ผู้ผลิตกำหนดไม่ได้กำหนด
ความเข้มข้น12.5–25 mg/L ตัวบทไม่ได้ให้ตัวเลขไว้เอง — อ้างไปที่ 7-204.11 และฉลากของผู้ผลิต
ความกระด้างของน้ำไม่ได้กำหนด ไม่เกิน 500 mg/L หรือตามที่ผู้ผลิตกำหนด
เวลาสัมผัสอย่างน้อย 30 วินาที
อย่าอ้างว่า “Food Code กำหนดควอท 200 ppm”

ตัวบท 4-501.114(C) ไม่ได้ระบุตัวเลขความเข้มข้นของควอทไว้เลย ตัวบทชี้ไปที่ฉลากของผู้ผลิตซึ่งขึ้นทะเบียนกับ EPA
ตัวเลข 200 ppm ที่คนอ้างกันมาจากที่อื่น เวลาอ้างอิงต้องอ้างฉลากน้ำยาที่ใช้จริง ไม่ใช่อ้าง Food Code และความกระด้างของน้ำเป็นเงื่อนไขที่คนไทยมองข้ามที่สุด — น้ำกระด้างเกิน 500 mg/L ทำให้ควอทเสียฤทธิ์

4. ล้างอุปกรณ์บ่อยแค่ไหน — 4-602.11

หลักคือทำความสะอาดพื้นผิวสัมผัสอาหารตลอดวันอย่างน้อยทุก 4 ชั่วโมง สำหรับพื้นผิวที่สัมผัสอาหาร TCS แต่มีทางเลือกตามอุณหภูมิสำหรับอุปกรณ์ที่อยู่ในห้องเย็น โดยต้องมีบันทึกกำกับ

อุณหภูมิโดยรอบความถี่การทำความสะอาด
5.0 °C (41 °F) หรือต่ำกว่าทุก 24 ชั่วโมง
มากกว่า 5.0 ถึง 7.2 °C (41–45 °F)ทุก 20 ชั่วโมง
มากกว่า 7.2 ถึง 10.0 °C (45–50 °F)ทุก 16 ชั่วโมง
มากกว่า 10.0 ถึง 12.8 °C (50–55 °F)ทุก 10 ชั่วโมง

ตารางนี้มีเพียงสี่แถว หยุดที่ 55 °F อุณหภูมิที่สูงกว่านั้นกลับไปใช้กฎ 4 ชั่วโมง

นอกจากนั้นยังต้องล้างก่อนเปลี่ยนไปใช้กับอาหารจากสัตว์คนละชนิด เมื่อเปลี่ยนจากของดิบไปของพร้อมทาน ก่อนใช้เครื่องวัดอุณหภูมิอาหาร และทุกครั้งที่อาจเกิดการปนเปื้อน ส่วนทัพพีที่แช่ในน้ำร้อน 57 °C (135 °F) ขึ้นไป ล้างอย่างน้อยทุก 24 ชั่วโมง

5. เนื้อหาใหม่จาก Supplement — การทำลายเชื้อ (disinfection)

สรุปจาก Supplement ด้วยถ้อยคำของเรา

Supplement เพิ่มหมวดใหม่ทั้งหมวดเรื่องการทำลายเชื้อของอุปกรณ์และภาชนะ พร้อมนิยามใหม่ว่า การทำลายเชื้อคือการใช้สารที่ทำลายหรือยับยั้งแบคทีเรีย เชื้อรา และไวรัสอย่างถาวร แต่ไม่จำเป็นต้องทำลายสปอร์ของแบคทีเรีย

ให้ทำลายเชื้อเมื่อพื้นผิวปนเปื้อนอาเจียน อุจจาระ เลือด หรือของเหลวจากร่างกายอื่นที่นำโรคได้ หรือระหว่างการระบาดของโรคจากอาหารหรือภาวะอันตรายที่ใกล้จะเกิด โดยใช้ตามฉลากที่ขึ้นทะเบียนกับ EPA และต้องล้างออกด้วยน้ำดื่มได้ถ้าใช้กับพื้นผิวสัมผัสอาหาร เว้นแต่ฉลากระบุเป็นอย่างอื่น

ทำไมเรื่องนี้ถึงเพิ่งถูกเพิ่มเข้ามา — เพราะน้ำยาฆ่าเชื้อ (sanitizer) กับน้ำยาทำลายเชื้อ (disinfectant) ไม่ใช่สิ่งเดียวกัน เชื้ออย่าง Norovirus ทนน้ำยาฆ่าเชื้อทั่วไปได้ดี ครัวที่เช็ดอาเจียนด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อธรรมดา จึงไม่ได้กำจัดเชื้อจริง ข้อใหม่นี้ปิดช่องว่างตรงนั้น

สถานะของหมวดใหม่นี้

เนื้อหาส่วนนี้มาจากเอกสาร Supplement ของ FDA โดยตรง ณ ขณะที่เขียน ยังไม่มีรัฐที่เราตรวจสอบได้ว่ารับไปประกาศใช้แบบคำต่อคำ ใช้เป็นแนวปฏิบัติที่ดีได้ทันที แต่อย่าอ้างว่าเป็นข้อบังคับในทุกพื้นที่

นำไปใช้ต่อได้ทันที สี่อย่างที่ตรวจได้ที่ครัวคุณวันนี้

รายการนี้เป็นข้อแนะนำจากประสบการณ์ทำงานของเรา ไม่ใช่ข้อบังคับของ U.S. FDA และไม่ใช่ข้อกำหนดของหน่วยงานใด ใช้เป็นจุดตั้งต้นในการตรวจหน้างานของตัวเอง

ให้เราช่วยได้ วางระบบและอบรมสำหรับครัวโรงแรม เชนร้านอาหาร และครัวกลาง

ซีรีส์นี้อ่านฟรีครบทุกตอน ไม่มีการสงวนเนื้อหา — เราไม่ได้เปิดคอร์สชื่อ Food Code โดยเฉพาะ แต่หากท่านต้องการให้ทีมครัวทำงานตามตัวเลขชุดนี้ได้จริง งานที่ตรงที่สุดคือวางระบบ GHPs และ HACCP กับหน้างานของคุณเอง ส่วนหลักสูตรในโรงงานเราปรับหัวข้อตามที่ตกลงกันได้

สารบัญFood Code ทั้ง 12 ตอน

บทความนี้เรียบเรียงขึ้นเพื่อสรุปสาระสำคัญให้เข้าใจง่าย ด้วยถ้อยคำของเราเอง ไม่ใช่คำแปลอย่างเป็นทางการ และไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย ตัวเลขและเลขมาตราทั้งหมดอ้างจาก Food Code ฉบับปี 2022 ซึ่งอาจต่างจากฉบับที่รัฐของลูกค้าคุณรับไปใช้จริง การปฏิบัติให้ยึดกฎของรัฐนั้นและตัวบทภาษาอังกฤษเป็นหลัก · อ้างอิงต้นฉบับ: U.S. FDA — Food Code 2022 · U.S. FDA — Supplement to the Food Code 2022

บทความนี้เขียนขึ้นด้วยถ้อยคำของผู้เขียนเอง เพื่ออธิบายแนวคิดและโครงสร้างของข้อกำหนด ไม่ใช่คำแปลหรือสำเนาของมาตรฐาน การนำไปใช้จริงต้องอ้างอิงมาตรฐานฉบับจริงและกฎหมายที่บังคับใช้เป็นหลัก

ที่ปรึกษาและฝึกอบรม · กฎหมายอาหารของสหรัฐอเมริกา เข้าใจกติกาปลายทาง ก่อนเตรียมเอกสารและระบบของโรงงาน

กฎหมายอาหารของสหรัฐอเมริกามีหลายชั้น ทั้งข้อกำหนดสำหรับผู้ผลิตและกติกาของสถานที่ปลายทาง โรงงานที่ส่งออกจึงต้องรู้ว่าลูกค้าปลายทางถูกกำกับด้วยอะไร เพื่อเตรียมข้อมูลและฉลากให้ตรง เรารับตั้งแต่ประเมินความพร้อม ไปจนถึงจัดอบรมหลักสูตรที่ต้องมี

ดูหลักสูตร PCQI → หรือแจ้งประเภทสินค้าและตลาดปลายทางมาที่ หน้าขอใบเสนอราคา ดูงานที่ปรึกษาทั้งหมดได้ที่ หน้างานที่ปรึกษา

อยากให้เราช่วยวางระบบ
หรือจัดอบรมเรื่องนี้ ติดต่อเราได้

เล่าให้เราฟังว่าโรงงานของคุณผลิตอะไร และต้องการมาตรฐานใด — เราจะช่วยประเมินขอบเขตงานและเสนอแนวทางที่เหมาะกับโรงงานของคุณ