ข้ามไปเนื้อหาหลัก
SP Solution CenterSP SOLUTION CENTERStandards · Consulting · Training
BRCGS Food Safety Issue 9 · โครงของข้อกำหนด

BRCGS Food Issue 9 มีกี่ข้อ
ข้อไหนทุกโรงงานต้องทำ และข้อไหนไม่ต้องทำ (พร้อมตารางใช้ฟรี)

8 กันยายน 2026โดยทีมที่ปรึกษา SP Solution Center
BRCGS Food Safety Issue 9 · โครงของข้อกำหนด — 9 หมวด 72 หัวข้อ ข้อใดต้องทำ ข้อใดไม่ต้อง

เรียบเรียงโดย SP Solution Center ด้วยถ้อยคำของเราเอง จากมุมของที่ปรึกษาที่วางระบบให้โรงงานอาหาร — ไม่ใช่เอกสารของ BRCGS ชื่อหัวข้อในบทความนี้เป็นการเรียบเรียงเป็นภาษาไทยด้วยถ้อยคำของเราเอง ไม่ใช่คำแปลอย่างเป็นทางการ ตัวมาตรฐานมีลิขสิทธิ์ ต้องซื้อจาก BRCGS การตัดสินว่าหัวข้อใดใช้กับโรงงานของท่าน ให้ยืนยันกับหน่วยรับรอง

คำถามแรกที่โรงงานถามเสมอคือ “มาตรฐานมีกี่ข้อ” และคำถามที่สองซึ่งสำคัญกว่าคือ “เราต้องทำทุกข้อจริงหรือ”
คำตอบสั้น ๆ คือมาตรฐานแบ่งเป็น 9 หมวด รวม 72 หัวข้อ โดย 56 หัวข้อใช้กับทุกโรงงานที่อยู่ในขอบข่าย และ 16 หัวข้อใช้เฉพาะเมื่อโรงงานมีพื้นที่หรือกิจกรรมประเภทนั้น

ก่อนอื่น ต้องแยกคำว่า “หัวข้อ” กับ “ข้อกำหนด” ให้ออก — ตัวเลข 72 คือจำนวนหัวข้อระดับที่มีเลขสองชั้น เช่น 4.3 หรือ 5.3 แต่ภายในแต่ละหัวข้อยังมีข้อกำหนดย่อยลงไปอีกชั้นหนึ่ง เช่น 4.3.1 และ 4.3.2 ซึ่งเป็นระดับที่ผู้ตรวจใช้ออกข้อบกพร่อง (non-conformity) จริง จำนวนข้อกำหนดย่อยทั้งหมดจึงมากกว่า 72 หลายเท่า และให้นับจากเล่มที่โรงงานถืออยู่ บทความนี้อธิบายที่ระดับหัวข้อ เพราะเป็นระดับที่ใช้วางแผนงานและมอบหมายผู้รับผิดชอบได้จริง

1. โครงของมาตรฐานทั้งเก้าหมวด

หมวดชื่อหมวดจำนวนหัวข้อใครต้องทำ
1ความมุ่งมั่นของผู้บริหารระดับสูง2ทุกโรงงานในขอบข่าย
2แผนความปลอดภัยอาหาร — HACCP13ทุกโรงงานในขอบข่าย
3ระบบบริหารความปลอดภัยอาหารและคุณภาพ11ทุกโรงงานในขอบข่าย
4มาตรฐานสถานประกอบการ16ทุกโรงงาน ยกเว้น 1 หัวข้อที่ใช้เมื่อเกี่ยวข้อง
5การควบคุมผลิตภัณฑ์9ทุกโรงงาน ยกเว้น 2 หัวข้อที่ใช้เมื่อเกี่ยวข้อง
6การควบคุมกระบวนการ4ทุกโรงงานในขอบข่าย
7บุคลากร4ทุกโรงงานในขอบข่าย
8พื้นที่ผลิตตามระดับความเสี่ยง — ความเสี่ยงสูง ควบคุมสูง และควบคุมสูงที่อุณหภูมิห้อง7เฉพาะโรงงานที่เกี่ยวข้อง
9ข้อกำหนดสำหรับผลิตภัณฑ์ที่ซื้อมาเพื่อจำหน่าย6เฉพาะโรงงานที่เกี่ยวข้อง
รวม9 หมวด72ทุกโรงงาน 56 · ใช้เมื่อเกี่ยวข้อง 16

สิ่งที่เห็นได้ทันทีจากตารางนี้ — หมวด 4 มาตรฐานสถานประกอบการ เป็นหมวดที่ใหญ่ที่สุดด้วย 16 หัวข้อ รองลงมาคือหมวด 2 แผน HACCP ด้วย 13 หัวข้อ สองหมวดนี้รวมกันคิดเป็นราวสี่สิบเปอร์เซ็นต์ของหัวข้อทั้งหมด และเป็นสองหมวดที่ใช้เวลาเตรียมนานที่สุดในทุกโครงการที่เราทำ เพราะหมวดหนึ่งต้องแก้ที่อาคารและพฤติกรรม อีกหมวดหนึ่งต้องแก้ที่วิธีคิดของทีม

2. หมวด 2 คือ Codex 12 ขั้นตอน 7 หลักการ ที่เขียนใหม่

โรงงานที่ทำ HACCP มาก่อนแล้วมักกังวลว่าต้องเริ่มใหม่ทั้งหมด ความจริงคือหมวด 2 อ้างอิงลำดับเดียวกับ Codex และมาตรฐานระบุความเทียบเท่าไว้ในชื่อหัวข้อเอง ระบบ HACCP ที่ทำไว้ดีอยู่แล้วจึงยกมาใช้ต่อได้ เพียงแต่ต้องทบทวนความครบถ้วนและหลักฐานประกอบ

หัวข้อเนื้อหาเทียบเท่ากับ
2.1ทีมความปลอดภัยอาหาร HACCPCodex ขั้นที่ 1
2.3การอธิบายผลิตภัณฑ์Codex ขั้นที่ 2
2.4การระบุการใช้งานที่มุ่งหมายCodex ขั้นที่ 3
2.5การจัดทำแผนภูมิกระบวนการผลิตCodex ขั้นที่ 4
2.6การทวนสอบแผนภูมิกระบวนการผลิตCodex ขั้นที่ 5
2.7การระบุอันตรายที่อาจเกิดในแต่ละขั้นตอน การวิเคราะห์อันตราย และการพิจารณามาตรการควบคุมCodex ขั้นที่ 6 · หลักการที่ 1
2.8การกำหนดจุดควบคุมวิกฤตCodex ขั้นที่ 7 · หลักการที่ 2
2.9การกำหนดค่าวิกฤตที่ผ่านการยืนยันความใช้ได้ของแต่ละจุดควบคุมวิกฤตCodex ขั้นที่ 8 · หลักการที่ 3
2.10การกำหนดระบบเฝ้าระวังของแต่ละจุดควบคุมวิกฤตCodex ขั้นที่ 9 · หลักการที่ 4
2.11การกำหนดแผนการดำเนินการแก้ไขCodex ขั้นที่ 10 · หลักการที่ 5
2.12การยืนยันความใช้ได้ของแผน HACCP และการกำหนดวิธีการทวนสอบCodex ขั้นที่ 11 · หลักการที่ 6
2.13เอกสารและการเก็บบันทึกของระบบ HACCPCodex ขั้นที่ 12 · หลักการที่ 7

หัวข้อ 2.2 โปรแกรมสุขลักษณะพื้นฐาน ไม่ได้อยู่ในลำดับสิบสองขั้นตอนของ Codex แต่เป็นฐานที่แผน HACCP ทั้งแผนตั้งอยู่ จึงถูกวางไว้ตั้งแต่ต้นหมวด

หากทีมของท่านยังไม่คุ้นกับสิบสองขั้นตอน เราเขียนไว้ทีละขั้นพร้อมแบบฟอร์มแจกฟรีแล้วใน ซีรีส์ ทำ HACCP ทีละขั้น ด้วยตัวเอง ซึ่งใช้เตรียมหมวด 2 ได้โดยตรง

3. หัวข้อที่โรงงานส่วนใหญ่ไม่ต้องทำ

ต่อไปนี้คือ 16 หัวข้อที่ใช้เฉพาะเมื่อโรงงานมีพื้นที่หรือกิจกรรมประเภทนั้นอยู่ในขอบข่าย โรงงานที่ไม่มี ไม่ต้องจัดทำเอกสารรองรับหัวข้อเหล่านี้

หัวข้อเนื้อหาใช้เมื่อใด
4.13การจัดการอาหารส่วนเกินและผลิตภัณฑ์สำหรับอาหารสัตว์เมื่อโรงงานส่งอาหารส่วนเกินหรือผลพลอยได้ออกไปเป็นอาหารสัตว์
5.8อาหารสัตว์เลี้ยงและอาหารสัตว์เฉพาะโรงงานที่ผลิตผลิตภัณฑ์กลุ่มนี้
5.9การแปรรูปขั้นต้นจากสัตว์เฉพาะโรงงานที่มีกิจกรรมแปรรูปขั้นต้นจากสัตว์
8.1ผัง การไหลของผลิตภัณฑ์ และการแบ่งแยกพื้นที่ในพื้นที่ความเสี่ยงสูง ควบคุมสูง และควบคุมสูงที่อุณหภูมิห้องเฉพาะโรงงานที่มีพื้นที่หรือกิจกรรมประเภทนี้ในขอบข่าย
8.2โครงสร้างอาคารในพื้นที่ความเสี่ยงสูงและควบคุมสูงเฉพาะโรงงานที่มีพื้นที่หรือกิจกรรมประเภทนี้ในขอบข่าย
8.3เครื่องมือและการบำรุงรักษาในพื้นที่ความเสี่ยงสูงและควบคุมสูงเฉพาะโรงงานที่มีพื้นที่หรือกิจกรรมประเภทนี้ในขอบข่าย
8.4สิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับพนักงานในพื้นที่ความเสี่ยงสูงและควบคุมสูงเฉพาะโรงงานที่มีพื้นที่หรือกิจกรรมประเภทนี้ในขอบข่าย
8.5การดูแลความสะอาดและสุขลักษณะในพื้นที่ความเสี่ยงสูงและควบคุมสูงเฉพาะโรงงานที่มีพื้นที่หรือกิจกรรมประเภทนี้ในขอบข่าย
8.6ของเสียและการกำจัดของเสียในพื้นที่ความเสี่ยงสูงและควบคุมสูงเฉพาะโรงงานที่มีพื้นที่หรือกิจกรรมประเภทนี้ในขอบข่าย
8.7ชุดป้องกันในพื้นที่ความเสี่ยงสูงและควบคุมสูงเฉพาะโรงงานที่มีพื้นที่หรือกิจกรรมประเภทนี้ในขอบข่าย
9.1แผนความปลอดภัยอาหาร HACCP สำหรับผลิตภัณฑ์ที่ซื้อมาเพื่อจำหน่ายเฉพาะโรงงานที่มีพื้นที่หรือกิจกรรมประเภทนี้ในขอบข่าย
9.2การอนุมัติและการเฝ้าติดตามผลการดำเนินงานของผู้ผลิตหรือผู้บรรจุผลิตภัณฑ์ที่ซื้อมาเพื่อจำหน่ายเฉพาะโรงงานที่มีพื้นที่หรือกิจกรรมประเภทนี้ในขอบข่าย
9.3ข้อกำหนดจำเพาะของผลิตภัณฑ์ที่ซื้อมาเพื่อจำหน่ายเฉพาะโรงงานที่มีพื้นที่หรือกิจกรรมประเภทนี้ในขอบข่าย
9.4การตรวจสอบผลิตภัณฑ์และการทดสอบทางห้องปฏิบัติการเฉพาะโรงงานที่มีพื้นที่หรือกิจกรรมประเภทนี้ในขอบข่าย
9.5ความถูกต้องตามกฎหมายของผลิตภัณฑ์เฉพาะโรงงานที่มีพื้นที่หรือกิจกรรมประเภทนี้ในขอบข่าย
9.6การสอบกลับของผลิตภัณฑ์ที่ซื้อมาเพื่อจำหน่ายเฉพาะโรงงานที่มีพื้นที่หรือกิจกรรมประเภทนี้ในขอบข่าย

ข้อควรระวังที่สำคัญที่สุดของบทความนี้ — การประกาศว่าหัวข้อใดไม่เกี่ยวข้อง ไม่ใช่สิ่งที่โรงงานตัดสินเองฝ่ายเดียว ขอบข่ายของการรับรองและเหตุผลของการยกเว้นต้องชัดเจนและตกลงกับหน่วยรับรอง (certification body) โรงงานที่ตัดหมวด 8 ออกเองเพราะคิดว่าไม่มีพื้นที่ความเสี่ยงสูง (high risk) แต่ผลิตอาหารพร้อมบริโภคที่ผ่านการฆ่าเชื้อแล้วนำมาเปิดหน้าใหม่ก่อนบรรจุ คือกรณีที่เราพบบ่อยและเป็นความเสี่ยงที่รุนแรง เพราะกว่าจะรู้ก็คือวันที่ผู้ตรวจมาถึง

4. หมวด 8 กับหมวด 9 คือสองจุดที่มักเข้าใจผิด

หมวด 8 พื้นที่ผลิตตามระดับความเสี่ยง ไม่ได้ขึ้นกับว่าโรงงานใหญ่หรือเล็ก แต่ขึ้นกับลักษณะของผลิตภัณฑ์และกระบวนการ ว่าหลังผ่านขั้นตอนที่ลดเชื้อแล้ว ผลิตภัณฑ์ยังถูกเปิดสัมผัสสภาพแวดล้อมอีกหรือไม่ ก่อนถึงมือผู้บริโภคจะมีขั้นตอนฆ่าเชื้อซ้ำหรือไม่ และเก็บรักษาในสภาพใด การจัดประเภทพื้นที่จึงต้องมาจากการประเมินความเสี่ยง (risk assessment) ที่มีหลักฐานรองรับ ไม่ใช่จากความรู้สึกว่าโรงงานของเราสะอาดพอ

หมวด 9 ผลิตภัณฑ์ที่ซื้อมาเพื่อจำหน่าย (traded products) ใช้เมื่อโรงงานมีสินค้าที่ตนเองไม่ได้ผลิต แต่ซื้อมาจำหน่ายภายใต้การควบคุมของตน และรวมสินค้ากลุ่มนั้นไว้ในขอบข่าย โรงงานจำนวนมากมีสินค้าลักษณะนี้อยู่จริงโดยไม่ทันนึกถึง เช่น สินค้าที่จ้างโรงงานอื่นผลิตแล้วติดตราของตนเอง หรือสินค้าที่ซื้อสำเร็จมาจัดเป็นชุดของขวัญ หากรวมอยู่ในขอบข่าย หมวด 9 จะถูกตรวจด้วย

5. นำโครงนี้ไปใช้อย่างไร

ขั้นทำอย่างไร
กำหนดขอบข่ายให้ชัดก่อน ระบุผลิตภัณฑ์ กระบวนการ พื้นที่ และสินค้าที่ซื้อมาจำหน่ายซึ่งจะรวมอยู่ในการรับรอง เพราะขอบข่ายเป็นสิ่งที่กำหนดว่าหัวข้อใดใช้กับท่าน
ไล่ทั้ง 72 หัวข้อแล้วทำเครื่องหมายสามแบบ ใช้และมีระบบแล้ว · ใช้แต่ยังไม่มีระบบ · ไม่เกี่ยวข้องพร้อมเหตุผล กลุ่มที่สองคือปริมาณงานจริงของโครงการ
มอบหมายเจ้าของรายหัวข้อ ไม่ใช่มอบทั้งเล่มให้ฝ่ายประกันคุณภาพ หมวด 4 ส่วนใหญ่เป็นงานของฝ่ายผลิตและซ่อมบำรุง หมวด 7 เป็นงานร่วมกับทรัพยากรบุคคล
บันทึกเหตุผลของหัวข้อที่ไม่เกี่ยวข้อง เขียนเป็นลายลักษณ์อักษรว่าเหตุใดจึงไม่เกี่ยวข้อง เก็บไว้เป็นหลักฐาน และทบทวนใหม่ทุกครั้งที่เปลี่ยนผลิตภัณฑ์หรือกระบวนการ

6. ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

เรื่องแรก คิดว่าจำนวนหัวข้อคือปริมาณงาน หมวด 6 มีเพียงสี่หัวข้อ แต่การควบคุมการปฏิบัติงานและการควบคุมฉลากเป็นสองข้อที่ต้องเดินทุกวันทุกกะ ขณะที่บางหัวข้อในหมวดที่ยาวกว่าใช้เอกสารไม่กี่ฉบับก็ครบ ปริมาณงานจริงมาจากสภาพระบบเดิมของโรงงาน ไม่ใช่จากจำนวนหัวข้อ

เรื่องที่สอง ตัดหัวข้อออกเพราะไม่เคยทำ การไม่เคยมีระบบรองรับ ไม่เท่ากับหัวข้อนั้นไม่เกี่ยวข้อง เหตุผลของการยกเว้นต้องมาจากลักษณะของผลิตภัณฑ์และกระบวนการ ไม่ใช่จากสถานะปัจจุบันของเอกสาร

เรื่องที่สาม ลืมทบทวนเมื่อขอบข่ายเปลี่ยน โรงงานที่เพิ่มสินค้าใหม่หรือรับจ้างผลิตให้แบรนด์อื่นระหว่างปี มักลืมกลับมาดูว่าหัวข้อที่เคยประกาศว่าไม่เกี่ยวข้อง ตอนนี้เกี่ยวข้องแล้วหรือยัง

ดาวน์โหลดตารางกำหนดความเกี่ยวข้องครบ 72 หัวข้อ

เราพิมพ์ชื่อหัวข้อทั้ง 72 หัวข้อลงในตารางไว้ให้แล้ว ท่านเพียงไล่ทำเครื่องหมายสถานะและใส่ผู้รับผิดชอบ ก็จะเห็นปริมาณงานจริงของโครงการภายในวันเดียว ไม่ต้องสมัครสมาชิก ไม่ต้องกรอกอีเมล ดาวน์โหลดได้ทันที

รหัสแบบฟอร์มใช้ทำอะไร
FA-S1ตารางกำหนดความเกี่ยวข้องของหัวข้อ ครบ 72 หัวข้อ — แยกตามหมวดทั้งเก้า พร้อมช่องสถานะสามแบบ ผู้รับผิดชอบ และเหตุผลหากไม่เกี่ยวข้องเห็นปริมาณงานจริงของโครงการในรอบเดียว
FA-S2ใบแจ้งขอบข่ายและเหตุผลของหัวข้อที่ไม่เกี่ยวข้อง — สรุปขอบข่าย การจัดประเภทพื้นที่ตามระดับความเสี่ยง และรายการเหตุการณ์ที่ต้องกลับมาทบทวนขอบข่ายทันทีใช้สื่อสารกับผู้บริหารและยืนยันกับหน่วยรับรอง
FA-S3ผังผู้รับผิดชอบรายหมวด — กระจายเจ้าของงานทั้งเก้าหมวดไปยังฝ่ายที่เป็นเจ้าของจริง พร้อมช่องติดตามความคืบหน้ารายหมวดไม่ให้ระบบทั้งเล่มตกอยู่กับฝ่ายประกันคุณภาพฝ่ายเดียว
แจกฟรี · ไม่ต้องสมัครสมาชิก ตารางกำหนดความเกี่ยวข้องของหัวข้อ BRCGS Food ครบ 72 หัวข้อ

ไฟล์ Word · 3 แบบฟอร์ม (FA-S1 ถึง FA-S3) · เติมชื่อหัวข้อครบทั้ง 72 หัวข้อไว้ให้แล้ว · แก้ไขได้ · ภาษาไทย

ดาวน์โหลดตารางกำหนดขอบข่าย → เรียบเรียงจากประสบการณ์ที่ปรึกษาของ SP Solution Center

ชื่อหัวข้อในแบบฟอร์มเรียบเรียงเป็นภาษาไทยด้วยถ้อยคำของเราเอง ไม่ใช่คำแปลอย่างเป็นทางการ ไม่ใช่เอกสารของ BRCGS และไม่ใช่การรับประกันผลการตรวจ ให้ตรวจสอบลำดับหัวข้อกับมาตรฐานฉบับที่โรงงานถืออยู่ และให้ยืนยันขอบข่ายกับเหตุผลของการยกเว้นกับหน่วยรับรอง · ห้ามนำไปจำหน่ายต่อ

ทำได้ในหนึ่งชั่วโมง เจ็ดคำถามที่กำหนดว่าโรงงานของท่านต้องทำกี่หัวข้อ

รายการนี้เป็นข้อแนะนำจากประสบการณ์ที่ปรึกษาของเรา ไม่ใช่เช็กลิสต์ของ BRCGS การตัดสินขอบข่ายจริงให้ยืนยันกับหน่วยรับรอง

ให้เราช่วยได้ กำหนดขอบข่ายและประเมินปริมาณงานก่อนเริ่มโครงการ

งานที่แพงที่สุดในโครงการมาตรฐาน คืองานที่ทำไปแล้วพบทีหลังว่าไม่ตรงขอบข่าย หรืองานที่ไม่ได้ทำเพราะเข้าใจว่าไม่เกี่ยวข้อง เราช่วยไล่ทั้ง 72 หัวข้อกับระบบจริงของโรงงาน ประเมินช่องว่าง และวางแผนโครงการให้เห็นปริมาณงานตั้งแต่ต้น บทความและแบบฟอร์มเปิดให้อ่านและดาวน์โหลดได้ฟรี ไม่มีเงื่อนไข

บทความนี้เรียบเรียงขึ้นเพื่ออธิบายโครงของมาตรฐานด้วยถ้อยคำของเราเอง ไม่ใช่สำเนา คำแปล หรือคำตีความอย่างเป็นทางการของ BRCGS และไม่ใช่การรับประกันผลการตรวจ ตัวมาตรฐาน Food Safety Issue 9 มีลิขสิทธิ์ ต้องซื้อจาก BRCGS ลำดับหัวข้อและถ้อยคำที่แน่นอนให้ยึดตามฉบับจริง และการตัดสินว่าหัวข้อใดใช้กับโรงงานของท่านให้ยืนยันกับหน่วยรับรอง · อ้างอิง: BRCGS — Food Safety

บทความนี้เขียนขึ้นด้วยถ้อยคำของผู้เขียนเอง เพื่ออธิบายแนวคิดและโครงสร้างของข้อกำหนด ไม่ใช่คำแปลหรือสำเนาของมาตรฐาน การนำไปใช้จริงต้องอ้างอิงมาตรฐานฉบับจริงและกฎหมายที่บังคับใช้เป็นหลัก

ที่ปรึกษาและฝึกอบรม · BRCGS Food Safety เตรียมโรงงานให้พร้อมตรวจ BRCGS Food และฝึกผู้ตรวจภายในให้ตรวจเจอก่อน

ข้อบกพร่องที่พบบ่อยในการตรวจครั้งแรกมักไม่ใช่เรื่องยาก แต่เป็นเรื่องที่ไม่มีใครในโรงงานรับผิดชอบชัดเจน เรารับตั้งแต่ประเมินช่องว่างเทียบข้อกำหนดทีละข้อ ไปจนถึงฝึกผู้ตรวจติดตามภายในให้ตรวจเจอก่อนวันตรวจจริง

ดูงานที่ปรึกษา BRCGS Food → หรือดูหลักสูตร อบรมข้อกำหนด BRCGS Food และ อบรมผู้ตรวจติดตามภายใน BRCGS Food แจ้งจำนวนผู้เข้าอบรมและขอบเขตระบบมาได้ที่ หน้าขอใบเสนอราคา

หากต้องการให้เราช่วยวางระบบ
หรือจัดอบรมเรื่องนี้ ติดต่อเราได้

แจ้งให้เราทราบว่าโรงงานของคุณผลิตสิ่งใด และต้องการมาตรฐานใด — เราจะช่วยประเมินขอบเขตงานและเสนอแนวทางที่เหมาะกับโรงงานของคุณ